De arbeidsmarkt blijft volop in beweging. Krapte, verzuim, het behouden van medewerkers en de snelle ontwikkeling van AI stellen organisaties en HR-professionals voor nieuwe vraagstukken. In dit profielinterview deelt Jan Bakker, voorzitter van de NVP, zijn visie op deze ontwikkelingen. Zijn uitgangspunt: technologie kan veel veranderen, maar uiteindelijk zijn het mensen die het verschil maken. Goed leiderschap, aandacht voor medewerkers en investeren in ontwikkeling worden daarmee alleen maar belangrijker.
Jan is één van de acht HR-professionals die zich vanuit het NVP-bestuur vrijwillig inzetten voor de verdere ontwikkeling van het HR-vak. Ieder bestuurslid brengt vanuit zijn of haar eigen expertise en ervaring een ander perspectief mee. Zo werken we samen aan een sterke HR-agenda voor de toekomst.
De arbeidsmarkt is al jaren krap en voorlopig lijkt daar weinig verandering in te komen. Tegelijkertijd kampen organisaties met oplopend verzuim, een snel veranderende werkomgeving en de opkomst van technologieën als kunstmatige intelligentie.
“De grootste uitdaging is misschien wel om mensen binnen de poorten te houden”, begint Jan Bakker. Volgens de voorzitter van NVP krijgt die uitdaging nog onvoldoende aandacht. Veel organisaties richten zich op werving, terwijl behoud vaak veel effectiever is. “Er is natuurlijk best relatief veel verzuim in Nederland. Veel van dat verzuim is mentaal. Dat heeft heel veel te maken met leiding, met cultuur. Bovendien is het simpelweg goedkoper om medewerkers te behouden dan voortdurend nieuwe mensen te moeten aantrekken.”
Serieus nemen
Het begint met mensen serieus nemen en hen zien als gelijken. “Dat klinkt als een enorme open deur, maar dat is lang niet overal vanzelfsprekend. In mijn werk zie ik regelmatig dat leidinggevenden moeite hebben met goede gesprekken en oprechte interesse.” Juist daar wordt volgens hem het verschil gemaakt. “Op het moment dat je mensen niet serieus neemt of er toch een beetje langsheen gaat, zijn ze veel sneller geneigd om weg te gaan. Een sterke organisatiecultuur ontstaat daarbij niet vanzelf. Die cultuur maak je echt samen. Dat doen leiders en dat doen medewerkers, en als het goed is, match je dat een beetje op hetzelfde spoor.”
De traditionele baas die vooral opdrachten geeft, past volgens Bakker steeds minder bij deze tijd. “Die cultuur van goede gesprekken, gelijkwaardigheid en mensen echt zien, is wel cruciaal.” Hoewel leidinggevenden tegenwoordig steeds meer rollen tegelijk vervullen, van coach tot verandermanager, hoeft dat volgens hem niet ingewikkeld te worden gemaakt. “De basis blijft natuurlijk om normaal leuk met elkaar om te gaan.”
Nieuwe vaardigheden
Naast het behouden van medewerkers ziet Bakker nog een grote uitdaging. AI zal volgens hem grote gevolgen hebben voor organisaties en werkprocessen. “Hoe leer je mensen skills in een veranderende samenleving? Alle veranderingen die dat met zich meebrengt… Dat is echt gigantisch, en we staan nog maar aan het begin.”
Toch ziet hij technologie vooral als hulpmiddel. “De techniek is er, maar mensen moeten het doen. Dus je zult in mensen moeten investeren, anders lukt het gewoon niet.” Daarbij verwacht hij dat sommige functies verdwijnen, maar dat daar ook nieuwe voor terugkomen. “Dat hebben we eerder gezien bij internet, robotisering en automatisering. Er komen functies bij, er gaan functies af.”
De grootste uitdaging is misschien wel om mensen te houden
Met het oog op de toekomst blijft hij optimistisch. “Ik hoop vooral dat HR in staat is om alle ingewikkeldheden van deze ontzettend snel veranderende samenleving bij te benen op organisatieniveau. Je hebt het ermee te doen. Je zult het moeten vormgeven. De skills van mensen zul je moeten ontwikkelen. Daar is heel veel werk te doen. En dat is eigenlijk ook een geweldig mooie uitdaging.”
Bron: Contentway – HR & Leiderschap-verdiepingsuitgave, verschenen bij Het Financieele Dagblad. Tekst: Jan Koning.
