14/04
2016

'Mantelzorg conflicteert steeds vaker met betaalde baan'

Mantelzorg naast een betaalde baan zorgt voor steeds grotere problemen op de werkvloer. De productiviteit van werknemers neemt af en de combinatie werk en mantelzorg leidt zelfs tot een toename van het aantal overspannen medewerkers. Dat blijkt uit een rondgang door De Monitor (KRO-NCRV) langs een groot aantal afdelingen personeelszaken, allen lid van de Nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement & Organisatieontwikkeling (NVP). De Monitor presenteert de resultaten komende zondagavond in de uitzending om 22.35 uur, op NPO 2. 

 
Een meerderheid van 57 procent van de respondenten ziet een toename in het aantal werknemers dat aangeeft mantelzorg te verrichten. En maar liefst 4 op de 10 ervaart die combinatie als een probleem. De aanleiding voor het onderzoek is de toenemende druk op mantelzorgers vanuit de overheid die de burgers aanmoedigt meer voor elkaar te gaan zorgen om de zorgkosten betaalbaar te houden. De Monitor  onderzoekt de gevolgen hiervan voor de werkvloer. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat het percentage werkenden met mantelzorgtaken de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Van 9 procent in 1996 tot 19 procent in 2014. De druk op werkenden wordt dus steeds groter. Wat zien HR-medewerkers daarvan in de praktijk?
 

Problemen uiten zich in een afname in de productiviteit van de werknemer, zegt 38 procent. Een kleiner deel van 30 procent ziet geen afname in de productiviteit. De rest heeft geen mening. Bijna 1 op 3 (29 procent) ziet een toename van het aantal medewerkers dat overspannen raakt vanwege de combinatie mantelzorg en werk. Een even groot percentage ziet geen toename in het aantal overspannen medewerkers door mantelzorg. Een kwart (26 procent) zegt een toename te zien in het ziekteverzuim bij werknemers die naast het werk mantelzorg verrichten. Een even groot deel (28 procent) ziet geen toename in het ziekteverzuim.
 

Op de vraag in hoeverre werkgevers nog mogelijkheden zien om hun medewerkers meer ruimte te geven om mantelzorg te verrichten, zegt ruim driekwart (77 procent) geen speciaal beleid te hebben voor de omgang met personeel dat mantelzorg verleent. Toch ziet bijna driekwart (72 procent) het wel degelijk als de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de werkgever om de mantelzorger meer ruimte te geven. Maar op de vraag of die ruimte er ook is, antwoordt een groot deel dan weer ontkennend. Zo is het voor 39 procent productioneel niet haalbaar om een mantelzorger meer verlofdagen te geven. En 37 procent van de medewerkers personeelszaken uit onze rondgang  zegt dat het niet haalbaar is om betaald zorgverlof te verlenen aan medewerkers met mantelzorgtaken.

Er zijn twee soorten zorgverlof: langdurig en kortdurend. Langdurig zorgverlof is voor rekening van de werknemer, maar de werkgever moet dan vaak wel voor (tijdelijke) vervanging zorgen. Kortdurend zorgverlof is voor rekening van de werkgever – die moet gedurende 10 dagen 70 procent van het loon doorbetalen. Volgens veel respondenten is dit het zoveelste voorbeeld van een verantwoordelijkheid die door de overheid op het bordje van de werkgever wordt gelegd.

Citaten van deelnemers aan het onderzoek:

 ‘Eigenlijk vind ik het niet juist dat een werkgever in feite moet betalen voor mantelzorg. Dit is een taak van de overheid omdat deze er juist voor zorgt dat mantelzorg steeds meer nodig is.’

 ‘We kunnen werkgevers niet als het sociale vangnet van de samenleving gaan beschouwen. Uiteindelijk hangt het voortbestaan van een organisatie wel af van de winstgevendheid.’

 ‘Slechte zaak. Nog meer verlof dat de werkgever moet ophoesten. Het is een keer genoeg. Stoppen met die verwaarlozing door de overheid en alles op het bord van de werkgevers leggen.’

 

Onze partners